Vandaag herdenken we de vijfde verjaardag van het overlijden van de Regisseur Bernardo Bertolucci een van de grootste Italiaanse filmmakers aller tijden.

Bertolucci werd geboren in Parma, als zoon van een kunsthistoricus en dichter Attilio Bertolucci.

Hij volgde in de voetsporen van zijn vader en zijn broer, die ook filmregisseur en scenarioschrijver werd.

Bertolucci begon al op jonge leeftijd te schrijven en won prestigieuze literaire prijzen voor zijn eerste boek.

Hij kreeg ook de kans om te werken met Pier Paolo Pasolini, een andere invloedrijke Italiaanse regisseur, die hem aanstelde als eerste assistent voor zijn debuutfilm Accattone (1961).

Bertolucci toonde al snel zijn eigen visie en stijl, die hem de aandacht trokken van Sergio Leone, die hem vroeg om mee te schrijven aan het scenario voor Once Upon a Time in the West. (Leone verwierp later het scenario omdat hij het te intellectueel vond voor het Amerikaanse publiek.)

Bertolucci maakte naam als regisseur in de jaren 60 met films als La commaro secca (1962), Prima della rivoluzione (1964) en Ballata da un miliardo (1967), die getuigden van zijn politieke en sociale bewustzijn.

Hij verhuisde naar de VS, waar hij de controversiële film Last tango in Paris (1972) maakte, met Marlon Brando en Maria Schneider in de hoofdrollen.

De film veroorzaakte een schandaal door zijn expliciete seksuele inhoud, maar leverde hem ook twee Oscarnominaties op voor beste regisseur en beste acteur.

Bernardo Bertolucci, heeft in een interview met Twan Huys voor het televisieprogramma College Tour in 2013 bevestigd dat hij en Marlon Brando voorafgaande aan de opnames van de bekende boterscène zonder medeweten van Schneider hadden afgesproken dat Brando haar tijdens het filmen bij verrassing zou aanranden, omdat Bertolucci haar reactie als meisje wilde filmen en niet haar reactie als actrice.

Bertolucci bekende altijd wroeging te hebben gehad over deze aanpak.

In 1976 maakte hij 1900 of Novecento, een episch historisch drama over de klassenstrijd in Italië in de 20e eeuw, gezien door de ogen van twee vrienden die in 1900 geboren zijn, maar uit elkaar groeien door hun verschillende achtergrond.

De film had een sterrencast met onder anderen Robert De Niro, Gérard Depardieu, Burt Lancaster en Donald Sutherland.

Zijn grootste triomf was The last emperor (1987), een biografische film over de laatste keizer van China, die hij mocht opnemen in de Verboden Stad in Peking.

De film won negen Oscars, waaronder die voor beste film, beste regisseur en beste scenario. Bernardo Bertolucci won persoonlijk twee Oscars voor deze film.

Hij regisseerde ook andere succesvolle films, zoals “The sheltering sky”, “Little Buddha” en “Stealing beauty”.

Bertolucci combineerde politieke thema’s met intense liefdesverhalen in zijn werk.

Hij leed aan een ernstige ziekte en zat in een rolstoel na een ongeluk, maar bleef actief in de filmwereld tot zijn dood in 2018 op 77-jarige leeftijd.

Vandaag is het ook al vijf jaar geleden dat de Spaanse operazangeres Montserrat Caballé is overleden.

Ze werd in 1933 geboren in een arm gezin in Barcelona. Hoewel ze vernoemd is naar de Catalaanse patroonheilige, voelde ze zich even Catalaans als Spaans.

Nadat ze in 1956 was opgevallen aan de opera van Bazel, begon haar grote zegetocht.

Ze zong in alle vooraanstaande operahuizen ter wereld en hield die carrière als zestiger vol, zonder dat haar stem minder werd.

Al wilde ze nog weleens een concert op het laatste moment afzeggen – je bent een diva of je bent het niet.

Haar stemgeluid? Puur. Kernachtig door een solide luchtstroom, maar toch met een etherisch randje.

Gisteren nog vandaag

Als iemand de klank kon laten stromen, was zij het: als een meanderend beekje in het belcanto-repertoire, als de Rijn in Wagner.

Hoor haar in Mi chiamano Mimì uit Puccini’s La bohème: onmogelijk dat je niet aan haar lippen hangt. Critici waren er ook. Bij Caballé ging toonvorming boven tekstuitdrukking.

Ze zou zelfs weleens fantasielettergrepen zingen als de medeklinkers de muziek in de weg zaten.

Ze zong meer dan honderd rollen, bijzonder veel voor een operazanger.

Zeker naar de huidige maatstaven – minutieus carrièremanagement is de norm.

Gisteren nog vandaag

Als actrice was ze minder begaafd, maar wie maakte dat iets uit als ze haar mond opentrok.

Bovendien dwong ze met haar charismatische verschijning, haar donkere haar en ogen wel degelijk de aandacht af.

Caballé werd geplaagd door ziektes, onder meer een hartaanval en een hersentumor in 1985, waaraan ze zich niet liet opereren: een operatie zou het einde kunnen betekenen van haar zangcarrière.

In 2014 kwam ze in het nieuws wegens belastingontduiking.

Ze overleed in een ziekenhuis in de stad waarmee ze het meest werd geassocieerd. (overleden zaterdag 6 oktober 2018 op 85-jarige leeftijd)

Gisteren nog vandaag