De kaas werd eind 1979, voor het eerst op de markt gebracht.

Hoewel de naam direct verwijst naar het Friese dorp Kollum, dat van oudsher een rijke geschiedenis had in de handel van boter en kaas, kwam deze specifieke fabriekskaas daar oorspronkelijk helemaal niet vandaan.

De kaas werd namelijk geproduceerd door zuivelcoöperatie Frico, en later door Friesland Foods, in de zuivelfabriek Bergumerdam in het twintig kilometer verderop gelegen Burgum.

Wat de kaas destijds zo speciaal maakte, was het productieproces. Het was lange tijd de enige fabriekskaas in Nederland die werd gemaakt van rauwe melk.

Dit onverhitte proces gaf het zuivelproduct een veel stevigere en pittigere smaak dan de gangbare Goudse kazen uit de fabriek.

Hierdoor verwierf het al snel een geheel eigen plekje op de Nederlandse kaasmarkt.

De marketing rondom het merk was al even opvallend.

In reclamecampagnes werd de opzettelijk ongrammaticale slagzin ‘Wie kaas kiest Kollumer’ bedacht, wat lang in het geheugen van de consument bleef hangen.

Daarnaast was er in de jaren negentig een opmerkelijke promotieactie waarbij kopers van de kaas een gratis cd van Johnny Cash kregen, met daarop de nummers ‘A Thing Called Love’ en ‘A Boy Named Sue’.

Het bleek een originele en effectieve manier om een streekgebonden product bij een breed publiek onder de aandacht te brengen.

Aan het begin van de eenentwintigste eeuw brak er echter een moeilijkere periode aan voor de originele fabriekskaas.

De fabriek in Burgum sloot in 2003 haar deuren, waarna het recept noodgedwongen licht moest worden aangepast.

Daarnaast kreeg de zuivelindustrie in die tijd te maken met steeds strengere Europese hygiënevoorschriften omtrent de verwerking en verkoop van rauwe melk.

Gecombineerd met een langzaam krimpende afzetmarkt zorgden deze strenge regels ervoor dat Friesland Foods in 2007 besloot om de productie van de originele Kollumer rauwmelkse fabriekskaas definitief stop te zetten.

De naam en de traditie zijn echter nooit volledig uit het noorden verdwenen.

De verbintenis met het dorp Kollum blijft tot op de dag van vandaag levendig, onder meer door de jaarlijkse Kollumer Kaasdagen die herinneren aan het oude handelsverleden van de plaats.

Bovendien worden er door lokale kaashandelaren nog steeds heerlijke kazen onder de noemer Kollumer verkocht, al worden deze inmiddels volgens moderne, gepasteuriseerde methodes geproduceerd om aan alle huidige normen te voldoen.

Zo blijft de naam onlosmakelijk verbonden met de Friese zuivelgeschiedenis. Tegenwoordig is Kollumer kaas overigens ook gewoon te koop in Vlaanderen.

Omdat het een specifiek streekproduct is, vind je het weliswaar niet in elke lokale supermarkt, maar de beste opties hiervoor zijn de gespecialiseerde kaaswinkels en online webshops die naar België verzenden.