Mijn Marraine was daar een enorme fan van.
Devos werd in 1922 geboren in Moeskroen, maar een echte Belg kun je hem niet noemen.
Zijn ouders, geïmmigreerd uit Frankrijk, vergaten hem in te schrijven bij het Franse consulaat, waardoor hij op papier altijd de Belgische nationaliteit zou dragen.
Op zijn tweede verhuisden zijn ouders naar Tourcoing in Frankrijk, op vijf kilometer van zijn geboorteplek, om zich later definitief in Parijs te vestigen.
Toen hij dertien was, verliet hij de school om te gaan werken.
In de oorlog werd hij naar een Duits werkkamp gedeporteerd, maar al snel leerde hij mime spelen en begon hij muzikale optredens te geven voor zijn lotgenoten.
Zodra hij vrijkwam trok Devos naar het theater, in een poging zijn droom waar te maken om een groot artiest te worden.
Hij nam toneellessen en maakte in cabaret Sexy zijn debuut tussen twee stripteasenummers.
Hij leerde het vak bij het burleske Fabbrigezelschap, maar al snel begon Devos zijn eigen teksten te schrijven.
In 1956 vraagt Devos aan een kelner in een restaurant waar de zee is. “La mer est démontée”, luidde het antwoord.
Waarop Devos repliceerde: “Et vous la remontez quand?”
Het is een onvertaalbare woordgrap, iets in de trant van ‘De zee is woest’ – ‘O, is ze tegen je uitgevaren?’
Het nummer ‘La mer est démontée’, gebaseerd op dat voorval, zou zijn eerste grote succes op de scène worden.
Ondanks zijn zeer gebrekkige opleiding ontpopte hij zich als een meester van absurde humor die jongleerde met de Franse taal.
De Académie Française heeft zelfs een prijs naar hem genoemd. Devos was een echte theaterman die volle zalen trok met zijn sketches waarin hij optrad als komiek, muzikant, jongleur en mimespeler.
Vijftig jaar maakte hij een kunst van woordspelingen, nonsens en gezochte versprekingen, die hem verschillende prijzen opleverden en tot in de prestigieuze Olympia brachten.
Maar Devos was meer dan een woordkunstenaar. Mimespeler, komiek, jongleur, evenwichtsartiest op de motor, muzikant en zelfs filmacteur in Jean-Luc Godards klassieker Pierrot le fou: Devos was een artiest in iedere zin van het woord.
En hij nam zijn stiel ernstig. “De komiek”, zo zei hij, “is een mijnheer die de zorgen van anderen op zich neemt, zodat die ervan af zijn”.
De lach was dan weer “eigen aan de mens omdat hij het tegenwicht is van de intelligentie”. Van politiek en vulgaire humor bleef hij ver weg.
De laatste tien jaar van zijn leven verdween Devos op de achtergrond door zware hartproblemen en beperkte hij zich tot het schrijven van romans.
Hij werd in 2003 benoemd tot Commandeur in het Legioen van Eer.
Raymond Devos overleed op 15 juni 2006 op 83-jarige leeftijd.
In Rochefort staat er een standbeeld met als opschrift: Raymond Devos, jongleur de mots. Que le spectacle continue. (Diverse bronnen, Wikipedia en foto’s november 1959)
Toen gisteren nog vandaag was 