65 jaar geleden, De Amerikaanse actrice Sue Lyon is verkozen om de rol van Dolores Haze te spelen in de film Lolita van de Amerikaanse regisseur Stanley Kubrick

De film Lolita uit 1962 is een zwart-witdrama, geregisseerd door Stanley Kubrick, gebaseerd op de gelijknamige en destijds veelbesproken roman van Vladimir Nabokov.

Dit boek werd uitgebracht in 1955 en is een van de meest controversiële en meest gelezen werken van die tijd.

In de editie van Piccolo van 19 maart 1961 werd al vooruitgeblikt op de verfilming met de eerste foto van de jonge actrice Sue Lyon.

Nabokovs beroemdste werk veroorzaakte een groot schandaal; de roman kreeg het predicaat pervers opgeplakt en de auteur werd voor pornograaf uitgemaakt.

Dit leidde ertoe dat het boek van 1956 tot 1958 verboden werd in Frankrijk en ook in de Verenigde Staten pas in 1958 gepubliceerd kon worden.

In het Verenigd Koninkrijk nam de douane zelfs alle exemplaren in beslag die het land binnenkwamen, tot de officiële publicatie daar in 1959.

Inmiddels wordt het boek echter beschouwd als een van de hoogtepunten van de moderne romankunst.

Lyon werd op pas veertienjarige leeftijd gecast voor de rol van Dolores Haze in de verfilming van Kubrick.

Ze speelde een twaalfjarig meisje op wie een oudere man, de Europese professor Humbert Humbert, smoorverliefd wordt.

De film was daardoor, en gecombineerd met het feit dat Lyon zelf minderjarig was, indertijd vrij controversieel.

In diverse landen werd de productie met de destijds gewaagde beelden dan ook gecensureerd.

Zo moesten in de Australische en Britse versies bepaalde scènes worden ingekort of aangepast.

In de Verenigde Staten probeerde de katholieke kerk de film maandenlang tegen te houden, wat Kubrick dwong om extra aanpassingen in de montage te maken.

De casting van Sue Lyon was groot nieuws, aangezien zij uit achthonderd kandidaten werd gekozen voor de felbegeerde rol.

Tijdens de première was de actrice, die overigens ook de nummers Lolita Ya Ya en Turn Off the Moon inzong voor de soundtrack, nog altijd maar vijftien jaar oud.

De rol leverde haar in 1963 een Golden Globe op.

James Mason nam de uitdagende rol van de getroebleerde Humbert Humbert op zich, een personage dat door andere grote acteurs zoals Laurence Olivier en David Niven werd geweigerd vanwege de gevoelige aard van de film.

Naast Mason leverde Peter Sellers een gedenkwaardige prestatie in de bijrol van de mysterieuze Clare Quilty.

Vanwege de strikte filmcensuur in die tijd, de zogenaamde Hays Code, moest Kubrick veel van de expliciete thema’s uit het boek subtieler aanpakken door de nadruk te leggen op zwarte humor en psychologisch drama.

Hoewel het verhaal zich afspeelt in de Verenigde Staten, vonden de opnames onder leiding van Kubrick plaats in de Associated British Studios in Elstree, Engeland.

De film werd uiteindelijk geprezen om de visuele stijl en ontving een Oscarnominatie voor het beste aangepaste scenario, dat door Nabokov zelf was geschreven.

90 jaar geleden, Dolly Davis maakt reclame voor zeep van het merk Lux

Dolly Davis, geboren als Julienne Alexandrine David stond bekend om haar rollen in films als Le Chauffeur de Mademoiselle en werd geprezen om haar gratie en charme door de filmpers van die tijd.

Tijdens haar carrière werd ze meermaals geportretteerd in schilderijen door kunstenares Jacqueline Marval.

Jacqueline Marval (1866–1932) was een spilfiguur in de Parijse kunstwereld rond 1900.

Als Franse kunstschilderes, graficus en beeldhouwster was ze een van de vrouwelijke pioniers van de avant-garde.

Ze werd geboren als Marie-Joséphine Vallet in Quaix-en-Chartreuse.

Haar vroege leven kende een tragische start: na het verlies van haar kind verliet ze haar echtgenoot en trok ze naar Parijs om een nieuw leven op te bouwen.

Om in haar levensonderhoud te voorzien, begon ze daar als ‘giletière’ (een maakster van vesten).

Al snel ontwikkelde ze echter haar artistieke talent en nam ze het pseudoniem Jacqueline Marval aan, een samentrekking van haar voor- en achternaam.

In Parijs bouwde ze een leven op in het hart van de kunstscene, waar ze bevriend raakte met prominente kunstenaars als Henri Matisse, Albert Marquet en haar levensgezel Jules Flandrin.

Haar doorbraak kwam in 1901, toen ze voor het eerst exposeerde op de Salon des Indépendants.

De invloedrijke kunsthandelaar Ambroise Vollard was direct onder de indruk en kocht maar liefst tien van haar schilderijen, waaronder het geruchtmakende naakte zelfportret “Odalisque au guépard”.

Marval bleef de kunstwereld opschudden.

Haar schilderij “Les Odalisques” (1902-1903) zorgde voor opschudding op de Salon van 1903.

Niet alleen was het avant-gardistisch, maar het onderwerp – een bordeelscène geschilderd door een vrouw waarin ze bovendien zichzelf meermaals afbeeldde – was zeer gedurfd voor die tijd.

Haar werk kenmerkt zich door een levendig kleurgebruik en een heel persoonlijke lijnvoering.

Ze schilderde uiteenlopende onderwerpen, van portretten en bloemstillevens tot het moderne strandleven in Biarritz en interpretaties van ballet.

In 1913 ontving ze de prestigieuze opdracht om de foyer van het nieuwe Théâtre des Champs-Élysées te decoreren, waarvoor ze panelen creëerde rond het ballet Daphnis et Chloé.

Marval werd bewonderd door tijdgenoten als Guillaume Apollinaire en stond bekend om haar flamboyante persoonlijkheid, wat haar de bijnaam ‘fee van de belle époque’ opleverde.

Tijdens haar leven werd haar werk veelvuldig getoond in heel Europa en de Verenigde Staten, onder meer op de beroemde Armory Show in New York (1913) en de Biënnale van Venetië.

Na haar dood in 1932 raakte ze wat in de vergetelheid, maar recentelijk is er weer volop aandacht voor haar belangrijke rol als vrouwelijke pionier in de moderne kunst.

Vandaag is het 60 jaar geleden dat de Franse zangeres Edith Piaf is overleden.

Edith Piaf leeft de laatste maanden van haar leven teruggetrokken in Grasse, waar ze in de nacht van tien oktober 1963 sterft in het bijzijn van Theo Lamboukas, haar toenmalige man.

Maar omdat ze per se in Parijs wilde sterven, werd haar lichaam in een ambulance naar Parijs gebracht, waar een dokter haar dood op 11 oktober officieel vaststelde.

Deze anekdote is tekenend voor Piafs liefde voor Parijs, de stad die haar als chansonnière onsterfelijk heeft gemaakt.

En die liefde was wederzijds: le tout Paris liep te hoop wanneer de lijkstoet naar de begraafplaats Père-Lachaise trok.

Gisteren nog vandaag: Edith Piaf in de Piccolo

Edith Piaf blijft bekend en bemind om haar chansons die een ode zijn aan het leven en de liefde, ook al ging het haar in haar privéleven allerminst voor de wind.

Als kind trok ze rond met haar vader die straatartiest was, op haar vijftiende moest ze voor zichzelf instaan.

Ze bezingt in ‘L’Hymne à l’amour’ (1950) een onvoorwaardelijk geloof in de liefde, enkele maanden nadat haar grote liefde Marcel Cerdan, de Franse wereldkampioen boksen, omkwam in een vliegtuigongeluk.

Gisteren nog vandaag: Edith Piaf in Knokke (28 juli 1961)

Op haar tweeënveertigste huwt Piaf opnieuw met de twintiger Théo Sarapo.

Met hem zingt ze in 1962 nog het duet ‘A quoi ça sert l’amour’. Of zij niet denkt aan wat rust na zo’n bewogen leven? “Neen, want de dag dat je rust, voel je je al een beetje dood”.

In de sloppen van Belleville, midden in “la grande guerre”, verwekt tijdens een militair verlof van een toevallige vader-straatartiest, met een straalzatte zangeres als moeder.

Niet bevorderlijk voor een schitterende carrière in de wereld van de showbizz.

Wanneer Edith Piaf dan op haar vijftiende voor haar eigen inkomsten ging zorgen, met als enig talent een stem als een scheepsklok, dan moest ze ferm van haar afbijten om het zo ver te schoppen.

Gisteren nog vandaag: Edith Piaf en haar man Théo Sarapo te gast in zaal Ancienne Belgique in Brussel (december 1962)

Dan moest ze een straatmus zijn die kon zingen als een kanarievogel.

Als kleuter had ze die warme moederliefde gemist, waar elk kind recht op heeft.

Haar hele verdere leven was één grote hunker naar de warmte, de hartelijkheid, de tederheid die je als kind niet had gekregen.

Wat zei ze ook weer? “Als het geluk aan de deur klopt dan ga ik opendoen, dan durf ik niet neen zeggen”.

En telkens wanneer ze die liefde vond, was ze ook dankbaar en gul.

Edith Piaf had een onfeilbaar oog voor talent en ze had die gave vaak gebruikt om jonge artiesten beroemd te maken.

Leverkanker velt haar uiteindelijk op haar zevenenveertigste, met onsterfelijke klassiekers als La vie en rose, Milord en Non, je ne regrette rien op haar palmares.(diverse bronnen, ENen Toon Hillewaere)

Gisteren nog vandaag: Édith Piaf (janauri 1961)