Een blik op de verdwenen Korte Ridderstraat en Magasins du Beffroi

Het Gentse belfort staat volledig ingepakt in een indrukwekkend staketsel van houten stellingen voor de grote restauratie en de bouw van de huidige stenen torenspits.

Links op de achtergrond ontdekken we een prachtig stukje verdwenen handelsglorie: de Magasins du Beffroi, bij de Gentenaars ook bekend als de Groote Magazijnen Het Belfort.

De zaak lag aan de Botermarkt 13 en liep door naar de Korte Ridderstraat.

Die voormalige straat lag op de plek die we vandaag kennen als het Emile Braunplein, waar nu de stadshal staat.

De Korte Ridderstraat vormde destijds de verbinding tussen het Goudenleeuwplein en de Mageleinstraat.

De omgeving veranderde door de jaren heen ingrijpend van uitzicht. Al in 1906 werd de zuidwestelijke zijde van de straat en de verdere bebouwing richting de Cataloniëstraat gesloopt.

De definitieve verdwijning volgde in 1960, toen de noordoostelijke kant en de rest van het volledige bouwblok tussen de Korte Ridderstraat, de Poeljemarkt en de Botermarkt tegen de vlakte gingen.

Uitbater van de winkel was de familie Van Gheluwe, wat duidelijk te zien was aan de gevel met de opschriften S. Van Gheluwe en Succ. Gevaert-Van Gheluwe & Fils.

Dat Franse woord ‘successeurs’ betekent letterlijk opvolgers, destijds een vertrouwde manier om aan te duiden dat een volgende generatie of nieuwe vennoten de zaak met dezelfde standing voortzetten.

Het was een gerenommeerde speciaalzaak in kledingstoffen en luxetextiel. In oude advertenties werd aangeprezen dat men er terechtkon voor zijden, wollen damestoffen, kantwerk en pelterijen, waarbij klanten zelfs stalen op aanvraag konden krijgen.

Wie inzoomt op de grote uitstalramen, herkent meteen de rijk gedrapeerde stoffen achter het glas.

Als eerbetoon aan de beroemde overbuur prijkte op de tussenpijler van de eerste verdieping een gedetailleerde miniatuurversie van de belfortspits.

Boven op het dak zorgde de grote lichtinstallatie van Magasins du Beffroi ervoor dat de winkel ook na zonsondergang de blikvanger van de Botermarkt bleef (foto 1 en 2 met dank aan Patrick Van Houteghem)

Gisteren nog vandaag

Oude postkaart van Klokke Roeland en de bewogen geschiedenis van De Grote Triomfante.

De basis voor dit verhaal ligt bij een bijzondere opdracht van de stad, waarbij Hemony de taak kreeg een nieuwe beiaard te gieten voor het Belfort.

Dit was een prestigieuze klus die destijds uitsluitend door een officiële poorter van de stad uitgevoerd mocht worden.

Uit de handen van Hemony ontstond de indrukwekkende basklok De Grote Triomfante.

Al snel kreeg deze klok in de volksmond de naam Klokke Roeland, een titel die zij overnam van haar voorganger.

In 1914 werd geprobeerd de luidklok te elektrificeren, maar dit systeem bleek verre van optimaal.

De hevige trillingen die hierdoor ontstonden, veroorzaakten een grote scheur in Klokke Roeland, waardoor deze definitief verstomde.

Uiteindelijk werd de beschadigde klok in 1948 uit de toren gehaald en vervangen door een nieuw exemplaar, terwijl de originele klok een ereplaats kreeg aan de voet van het Belfort.

Na bijna negentig jaar stilte werd in 2002 besloten om de scheur te herstellen.

De klok werd hiervoor overgebracht naar Koninklijke Eijsbouts in het Nederlandse Asten, waarna ze in herstelde staat terugkeerde naar haar vertrouwde plek.

Tijdens de herinrichting van het plein tussen 2009 en 2012 moest Klokke Roeland echter opnieuw verhuizen.

Op het vernieuwde Emile Braunplein staat nu een betonnen koker die eigenlijk bedoeld was voor de nieuwe Mathildisklok.

Vanwege onenigheid hangt De Grote Triomfante sinds 2012 in deze koker.

In de toekomst wordt zij mogelijk weer in het Belfort opgehangen als beiaardklok.

Om nieuwe schade te voorkomen, zal zij dan echter niet meer als luidklok worden gebruikt.

Interessant is dat de klok die sinds 1948 in het Belfort hangt ter vervanging van De Grote Triomfante, ook vaak Klokke Roeland wordt genoemd.

Haar officiële naam is echter de Sint-Michielsklok, en zij heeft historisch gezien geen relatie met de oorspronkelijke Roeland of De Grote Triomfante.