Jean Marais: het bewogen leven van een Franse legende en zijn ‘On oublie tout, on oublie rien’

De Franse acteur Jean Marais, geboren als Jean Alfred Villain-Marais en door intimi liefkozend Jeannot genoemd, kende een bewogen weg naar de top.

Zijn kinderjaren waren verre van eenvoudig.

Toen hij werd geboren, weigerde zijn moeder hem te zien, omdat haar dochtertje pas enkele dagen daarvoor was overleden.

Toen zijn vader terugkeerde uit het leger was Jean vijf jaar oud, maar niet veel later bracht zijn moeder de drie kinderen onder bij hun grootmoeder, waar ze zonder vader opgroeiden.

Al van jongs af aan droomde Jean van het acteurschap, ondanks het gebrek aan steun van zijn familie en twee afwijzingen door de toneelschool.

Nadat hij van school werd gestuurd omdat hij verkleed als meisje zijn vrienden vermaakte en met een leraar flirtte, ging hij aan de slag als assistent van een fotograaf.

Zo kon hij acteerlessen bekostigen bij de grote regisseur Charles Dullin.

Om rond te komen nam hij vermoeiende figurantenrolletjes aan voor tien frank per dag, maar hij was zielsgelukkig om eindelijk in de theaterwereld te staan.

In het begin viel hij vooral op door zijn aantrekkelijke uiterlijk en innemende persoonlijkheid, maar al snel ontwikkelde hij zich tot een veelzijdig en gerespecteerd acteur.

Zijn levenslange passie voor schilderen leverde hem zijn eerste filmkans op: regisseur Marcel L’Herbier kocht in 1933 een van Jeans doeken en gaf hem meteen een paar kleine filmrollen.

Het echte keerpunt kwam toen hij op zijn vierentwintigste de dichter en cineast Jean Cocteau ontmoette.

Cocteau lanceerde Marais’ carrière met rollen in onder meer ‘Oedipe-Roi’ en ‘Les Chevaliers de La Table Ronde’.

De ontmoeting voelde voor Marais als een wedergeboorte. Cocteau werd een vaderfiguur, mentor en levenspartner, en de twee bleven onafscheidelijk tot Cocteaus dood, vijfentwintig jaar later.

Samen boekten ze enorme successen, zoals met de film ‘L’Éternel retour’ en klassiekers als ‘La belle et la bête’ uit 1946, waarin Marais op meesterlijke wijze zowel het beest als de prins vertolkte, en ‘Orphée’ uit 1949.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef hij optreden in het bezette Parijs, maar na de bevrijding in 1944 meldde hij zich bij de Tweede Franse Pantserdivisie.

Als vrachtwagenchauffeur bracht hij brandstof en munitie naar het front, een moedige inzet die hem het Croix de guerre opleverde.

Na de oorlog groeide Marais uit tot een internationaal tieneridool en een icoon van de Franse cinema en het theater.

Hij schitterde in romantische drama’s, komedies en vooral spannende mantel-en-degenfilms.

In de jaren zestig boekte hij opnieuw enorm veel succes in de populaire Fantômas-reeks, waarin hij zowel de geheimzinnige schurk met het blauwe masker speelde als journalist Fandor, tegenover komiek Louis de Funès.

Ook op muzikaal vlak liet de veelzijdige artiest van zich horen.

Zo bracht hij in 1988 op het label Franceval het nummer On oublie tout, on oublie rien uit.

De tekst werd geschreven door Gilbert Sinoué en François Valéry, die tevens de muziek componeerde.

Het nummer is een weemoedige bespiegeling over nostalgie, de vergankelijkheid van de tijd en de manier waarop herinneringen en muziek verbonden blijven met iemands levensverhaal.

De tekst beschrijft hoe men door de jaren heen bepaalde details uit het verleden lijkt te vergeten, maar dat de diepere emoties, de gezichten van vrienden, de liefdes en de mooie momenten onuitwisbaar in het geheugen bewaard blijven.

Marais bracht het nummer destijds onder de aandacht via optredens in Franse televisieprogramma’s, waaronder het populaire La Classe.

Voor zijn indrukwekkende oeuvre ontving hij in 1993 een ere-César en in 1996 het Franse Legioen van Eer.

Datzelfde jaar speelde hij zijn laatste filmrol in ‘Io ballo da sola’ van Bernardo Bertolucci.

De veelzijdige kunstenaar Jean Marais overleed op 8 november 1998 in Cannes aan een hartaanval en liet een rijke erfenis aan film, theater, schilderkunst en beeldhouwwerken na.

Vandaag is het ook al 20 jaar geleden dat Claude Piéplu, de onvergetelijke stem van Les Shadoks, is overleden.

Claude Léon Auguste Piéplu was een geliefde Franse acteur die op 9 mei 1923 in Parijs werd geboren en op 24 mei 2006 in zijn geboortestad overleed.

Hij liet een onuitwisbare indruk achter in de theater-, film- en televisiewereld.

Voordat hij de planken betrad, werkte hij na zijn schooltijd eerst een periode als bankbediende.

De drang om te acteren bleek echter te sterk, en na het volgen van toneellessen maakte hij in 1948 zijn filmdebuut als figurant in de film D’hommes à hommes.

Vanaf de late jaren vijftig en met name in de jaren zeventig begon zijn carrière pas echt te floreren.

Hij speelde in zo’n tachtigtal films, vaak in komedies waarin hij uitblonk als de wat stijve, voorname of licht excentrieke figuur.

Daarnaast was het theater zijn grote liefde, wat resulteerde in optredens in maar liefst 175 verschillende toneelstukken.

Wat Piéplu echt uniek maakte, was zijn zeer herkenbare, ietwat schorre stem in combinatie met een feilloze uitspraak.

Die stem maakte hem voor het grote publiek onsterfelijk als de verteller van Les Shadoks, een absurde en bijzonder populaire Franse animatieserie.

Zijn bloedserieuze manier van vertellen vormde een prachtig contrast met de waanzinnige avonturen van de vreemde wezentjes op het scherm.

Een leuk detail is dat veel van de nonsensicale Shadok-uitspraken, zoals de regel dat het beter is om te pompen, ook al gebeurt er niets, juist door zijn droge dictie zo legendarisch werden.

In 2000 sprak hij voor het laatst de stem in voor de serie.

Toen er na zijn overlijden nog een speciale aflevering over een mysterieuze ziekte werd geproduceerd, was dit dan ook de enige aflevering uit de geschiedenis van de reeks zonder zijn vertrouwde stemgeluid.

Naast zijn succesvolle stemmenwerk had hij nog meer memorabele rollen op televisie en het witte doek.

Zo speelde hij in 1988 de opvallende figuur van de man met de gouden sleutels in de Franse komische serie Palace.

Ook de filmwereld had veel waardering voor zijn talent, wat onder meer bleek uit zijn nominatie in 1987 voor een César, de belangrijkste Franse filmprijs, voor zijn rol in de film Le Paltoquet van regisseur Michel Deville.

In totaal was hij tot op hoge leeftijd actief en speelde hij naast grote namen als Gérard Philipe en Louis de Funès.

Buiten zijn acteercarrière was Claude Piéplu een man met sterke idealen en een nuchtere kijk op de wereld.

Toen hij elf jaar oud was, scheidden zijn ouders, waarna hij door zijn moeder werd opgevoed.

Omdat zij uit het bescheiden dorpje Signy-le-Petit in de Franse Ardennen kwam, bleef hij altijd een sterke band voelen met deze streek en de natuur.

Hij verloochende zijn afkomst nooit en bracht er graag tijd door om de drukte van Parijs te ontvluchten.

Als eerbetoon draagt de plaatselijke mediatheek in dat dorp tegenwoordig zijn naam.

Verder liet hij zich ook maatschappelijk gelden, bijvoorbeeld door in 1987 op de barricaden te staan voor de belangen van de culturele sector, en door zijn actieve betrokkenheid bij vredesinitiatieven.

Met zijn overlijden in 2006 verloor Frankrijk een bevlogen man die met zijn subtiele humor en onvergetelijke stem vele generaties wist te raken.

40 jaar geleden, première van de Vrek met Louis de Funès

Harpagon (Louis de Funès), een vrek met een slecht karakter, valt zelf ten prooi aan zijn enige passie: een kist vol goudstukken.

Om alles voor zichzelf te kunnen houden, moet hij echter wel verkroppen dat zijn zoon trouwt met een berooide bruid en zijn dochter met zijn eigen rentmeester.

‘L’avare’ waar Louis de Funès, schitterde als acteur en op een fantastische, grappige en tegelijk haatwekkende wijze ons kan overtuigen in zijn rol.

Al is voor mij de film in zijn totale beeld, toch een mindere film van Louis de Funès.