Van hitgrossier tot tijdloze wereldster: het succesverhaal van Lionel Richie

In september 1986 had Lionel Richie zijn status als absolute superster definitief gevestigd.

Ooit had de in de Amerikaanse staat Alabama geboren zanger zijn zinnen op de advocatuur gezet, maar daar was niets van terechtgekomen.

Zijn muzikale loopbaan was daarentegen uitgegroeid tot een ongekend succesverhaal.

Gedurende de zestien jaar dat hij op dat moment in de muziekwereld meedraaide, regende het onderscheidingen en edelmetaal.

De basis daarvoor werd eind jaren zestig gelegd, toen hij begon als leadzanger en toetsenist van The Commodores, een van de absolute topacts uit de Motown-stal.

Met zelfgeschreven hits als ‘Three Times a Lady’ en ‘Sail On’ zette hij de groep op de kaart, tot hij de formatie in 1982 verliet.

Zijn overstap naar een solocarrière was al in 1980 voorzichtig begonnen.

Richie werkte destijds als producer voor andere artiesten en schreef de wereldhit ‘Lady’ voor Kenny Rogers.

Een jaar later volgde ‘Endless Love’, de titelsong van de gelijknamige film die hij samen met Diana Ross opnam.

In 1982 verscheen zijn eerste soloalbum, simpelweg getiteld Lionel Richie.

Hoewel hij zijn oude vrienden van The Commodores gedag had gezegd, bleef hij zijn platenlabel Motown trouw.

De stap naar een solobestaan bleek een schot in de roos.

Hij boekte succes na succes met romantische ballads als ‘Hello’, dansbare tracks zoals ‘All Night Long’ en ‘Dancing on the Ceiling’.

Andere grote wapenfeiten waren zijn spectaculaire optreden tijdens de slotceremonie van de Olympische Spelen in Los Angeles in 1984 en de megahit ‘We Are the World’ voor USA for Africa, die hij samen met Michael Jackson componeerde.

Zijn tweede plaat Can’t Slow Down uit 1984 groeide uit tot de bestverkochte Motown-elpee aller tijden en leverde tal van hitsingles op.

Zangeres Grace Slick van Starship merkte destijds op dat Richie de ene hit na de andere met het grootste gemak leek te produceren.

Hoewel zijn werkwijze in werkelijkheid heel wat tijdrovender was, gold hij in de Amerikaanse popgeschiedenis als een ware hitmachine.

Hij vestigde destijds een uniek record door negen jaar op rij minstens één nummer één-hit te scoren die aan zijn eigen pen was ontsproten.

In de zomer van 1986 verscheen zijn langverwachte derde soloplaat, Dancing on the Ceiling.

Het album kende een grote muzikale diversiteit met acht uiteenlopende nummers, variërend van de sfeervolle en rustige hit ‘Say You, Say Me’ tot energieke funk en reggae.

Voor dit project werkte hij opnieuw samen met producer James Anthony Carmichael.

Daarnaast schakelde hij Sheila E. in voor het slagwerk op Don’t Stop; zij had jaren voordien al in zijn begeleidingsband gespeeld voordat ze via Prince internationale faam verwierf als soloartieste.

Ook gitaarlegende Eric Clapton werkte mee en speelde op het nummer ‘Tonight Will Be Alright’.

De twee kenden elkaar al langer, en telkens wanneer ze elkaar ontmoetten, grapte Clapton dat hij eens met Richie wilde vissen.

Richie verzekerde hem dat hij een belabberde visser was, maar dat hij wél aardige liedjes kon schrijven.

Tijdens het benefietconcert Live Aid in de zomer van 1985 bood Clapton vervolgens spontaan aan om een bijdrage te leveren op de nieuwe plaat.

Het merendeel van de opnames voor Dancing on the Ceiling vond plaats in de vertrouwde Motown-studio’s in Los Angeles, al gaf Richie zelf steevast de voorkeur aan zijn eigen thuisstudio.

Hij werkte het liefst in een ontspannen, vertrouwde omgeving en maakte optimaal gebruik van de nieuwste opnametechnieken.

Zo nam hij ‘Say You, Say Me’ gewoon in zijn eigen woonkamer op.

Richie toonde zich een groot voorstander van digitaal opnemen en trad op als een fervent pleitbezorger van de compactdisc.

Hij zag de cd als een enorme vooruitgang voor songwriters, omdat artiesten op traditioneel vinyl gebonden waren aan de maximale speelduur van zo’n achttien tot twintig minuten per kant.

De cd bood onbeperkte vrijheid qua songlengte en garandeerde bovendien een sublieme geluidskwaliteit.

In zijn werk liet Richie zich vooral leiden door persoonlijke ervaringen uit het dagelijks leven.

Zo schreef hij het nummer ‘Ballerina Girl’ voor zijn destijds vierjarige geadopteerde dochtertje, dat hij voor het eerst in een balletstudio had gezien en dat hem diep had geraakt door haar puurheid en verwondering over de wereld om haar heen.

Wanneer dergelijke inspiratie toesloeg, wachtte hij nooit tot hij weer in zijn studio was.

Bij gebrek aan papier schreef hij zijn ideeën meteen neer op zijn eigen overhemd, een tafellaken of een servet, zelfs in chique etablissementen zoals The Ritz.

Die impulsieve kliederpartijen op linnengoed dwongen hem geregeld tot excuses en hij stuurde herhaaldelijk keurig gestoomde servetten terug naar veeleisende restauranthouders, terwijl zulke gesigneerde memorabilia met de eerste aanzet tot een wereldcompositie op veilingen juist grof geld waard waren.

Naast de release van zijn nieuwe langspeler keek Richie in september 1986 vol enthousiasme uit naar zijn plannen voor het podium.

Waar hij bij eerdere bezoeken aan Europa louter tijd had gehad voor promotieverplichtingen, bereidde hij zich nu voor op zijn allereerste grote Europese tournee, gepland voor april 1987.

Voorheen, in zijn tijd bij The Commodores, konden de verplichtingen nog onder zes bandleden worden verdeeld, maar als soloartiest vroeg alles aanzienlijk meer tijd.

Voordat hij naar Europa zou afreizen, stond er tussen september en december 1986 eerst een uitgebreide concertreeks in de Verenigde Staten op het programma, gevolgd door een korte winterpauze.

Daarbij hoopte hij gastmuzikanten zoals Eric Clapton en Sheila E. ook live aan zijn zijde te krijgen om het podium om te toveren tot een waar muzikaal spektakel.

Veertig jaar na die triomfantelijke periode is de op 20 juni 1949 geboren zanger op 77-jarige leeftijd nog altijd zeer actief in de muziekwereld.

Hoewel hij de afgelopen jaren geen albums met volledig nieuw studiomateriaal heeft uitgebracht – zijn laatste studioalbum Tuskegee dateert van 2012 – blijft hij zijn toonaangevende positie behouden, onder meer als vast jurylid bij het populaire televisieprogramma American Idol.

Gedurende zijn sololoopbaan verkocht Richie wereldwijd tussen de 100 en 125 miljoen platen.

Telt men daar de verkoopcijfers van The Commodores en grote projecten zoals We Are the World bij op, dan ligt dat aantal nog aanzienlijk hoger.

Richie staat nog altijd volop op de planken en reist momenteel rond met zijn Sing a Song All Night Long Tour, samen met Earth, Wind & Fire.

Wel zorgde zijn gezondheid recent voor enige bezorgdheid. Eind augustus 2026 werd hij tijdens het slotnummer van zijn concert in St. Louis in de staat Missouri onwel door vermoedelijke uitdroging, waarna hij uit voorzorg werd opgenomen in het ziekenhuis.

Het was de tweede keer in korte tijd dat zijn fysieke gestel opspeelde, nadat hij in juni 2026 in Minnesota al een optreden voortijdig moest afbreken wegens hevige duizeligheid.

Inmiddels stelt de zanger het weer goed en heeft hij het ziekenhuis verlaten.

De ingehaalde concerten in onder meer San Francisco, Chicago en Columbus staan gepland voor september en begin oktober 2026, waarna hij doorreist naar Las Vegas voor een vaste concertreeks in oktober en november 2026.

Een gepland optreden op 18 augustus 2026 in de Ta’ Qali Concert Area op Malta moest wegens onvoorziene omstandigheden worden uitgesteld naar 2027.

De exacte datum daarvan wordt uiterlijk eind oktober 2026 bekendgemaakt.

Hoewel zijn focus op dit moment volledig op de Noord-Amerikaanse tournee ligt, is de verwachting dat hij rondom het ingehaalde concert op Malta in 2027 extra Europese data zal aankondigen.

Vandaag is het 15 jaar geleden dat de Amerikaanse toetsenist Merl Saunders overleed.

Merlin Saunders was een muzikale duizendpoot die zowel piano als keyboards bespeelde, maar een speciale voorliefde had voor het Hammond B-3 orgel.

Hij maakte deel uit van verschillende jazz-, blues- en rockprojecten, met artiesten als Harry Belafonte, Frank Sinatra, Lionel Hampton, Miles Davis, B.B. King en Bonnie Raitt.

Zijn meest bekende samenwerking was echter die met Jerry Garcia, de zanger en gitarist van de Grateful Dead.

Hij ontmoette Garcia in 1971 in een kleine club in Fillmore Street, The Matrix, waar ze samen begonnen te jammen.

Hij trad ook op met de Grateful Dead, en vormde met Garcia de Saunders/Garcia Band, die drie platen uitbracht.

In 1974 veranderde deze band van naam naar Legion of Mary, met saxofonist Martin Fierro erbij.

Het jaar daarop ging de band uit elkaar, maar Saunders en Garcia bleven samenwerken in de band Reconstruction in 1979, met Ed Neumeister (trombone), Gaylord Birch (drums) en John Kahn (bas).

Saunders leidde ook zijn eigen band als Merl Saunders and Friends, waarin hij live optrad met Garcia, maar ook met Mike Bloomfield, David Grisman, Michael Hinton, Tom Fogerty, Vassar Clements, Kenneth Nash, John Kahn en Sheila E.

Hij werkte ook samen met Grateful Dead-percussionist Mickey Hart in de band High Noon.

Saunders nam het voortouw om Jerry Garcia weer aan zijn gitaar te laten wennen, nadat Garcia in de zomer van 1986 een diabetische coma had gehad.

In 1990 bracht hij het wereldmuziek- en new age-klassieke album Blues From the Rainforest uit, een samenwerking met Garcia en Muruga Booker.

Dit leidde tot de uitgave van een video die Saunders’ reis naar de Amazone vastlegde, en de latere albums Fiesta Amazonica, It’s in the Air en Save the Planet so We’ll Have Someplace to Boogie.

Een van de nummers van Blues From the Rainforest werd gebruikt als onderdeel van de soundtrack voor de tv-serie Baywatch. Saunders bleef nog tien jaar optreden met de Rainforest Band.

Saunders had zijn eigen platenlabel, Sumertone Records , en had ook opgenomen op Fantasy Records, Galaxy Records en Relix Records, evenals op de Grateful Dead- en Jerry Garcia-labels.

Hij werkte mee aan de themamuziek voor de tv-show The New Twilight Zone uit 1985.

Saunders bleef actief als muzikant, bandleider, componist en collaborateur tot 2002, toen een beroerte één kant van zijn lichaam verlamde.

Complicaties van die beroerte zouden uiteindelijk zijn leven nemen zes jaar later op 24 oktober 2008.

Een paar eerbetoonconcerten werden het jaar daarop gehouden in San Francisco ter ere van Saunders’ muzikale carrière.

Saunders was getrouwd met Marguerite Sanders en had drie kinderen: Susan, Merl Jr., en Tony.

Hij was ook een actieve voorvechter van verschillende goede doelen, waaronder het Rainforest Action Network en de Haight-Ashbury Free Clinic.