Koude eenzaamheid in een hotelkamer: het verhaal achter ‘Stranger in Moscow’ van Michael Jackson

Michael Jackson pende ‘Stranger in Moscow’ helemaal zelf neer in september 1993, op een hotelkamer in Moskou tijdens zijn Dangerous World Tour.

Het nummer ademt een diepe eenzaamheid, isolatie, paranoia en een gevoel van totale vervreemding van de buitenwereld. Jackson zat toen net midden in een zware persoonlijke crisis door de allereerste publieke beschuldigingen van kindermisbruik.

Door de niet-aflatende heksenjacht van de media voelde hij zich buiten zijn kamer voortdurend belaagd en als het ware opgesloten.

Het nummer belandde op het album HIStory: Past, Present and Future, Book I uit 1995.

Je vindt het terug als zesde nummer op het tweede schijfje, het deel met nagelnieuw studiowerk.

In het najaar van 1996 werd het nummer uiteindelijk ook gelanceerd als de vijfde en meteen laatste single van dat dubbelalbum.

In Vlaanderen bereikte de single de zesentwintigste plaats in de BRT Top 30. In Nederland deed het nummer het een stuk beter en schopte het tot de negende plek in de Top 40.

Muzikaal geldt de track als een van zijn meest bejubelde en weemoedige ballads.

Zachte synthesizers vloeien er naadloos samen met een ritmische beatbox die Jackson zelf inzong. Helemaal op het einde hoor je een flard van een Russische stem: een sample van een KGB-ondervrager, ingesproken door Ed Wiesnieski.

Naar het einde toe hoor je ook de bekende passage waarin hij zich luidop afvraagt hoe het voelt wanneer je verkleumd bent en niemand nog naar je omkijkt.

Een fijn weetje brengt ons bij de videogame Sonic the Hedgehog 3 uit 1994.

Jackson werkte destijds achter de schermen mee aan de soundtrack.

Hoewel zijn naam nooit officieel op de aftiteling verscheen, vertonen zowel de muziek van de aftiteling als die van het level IceCap Zone treffende harmonische gelijkenissen met het akkoordenschema van ‘Stranger in Moscow’.

De videoclip, ingeblikt door regisseur Nick Brandt, sluit perfect aan bij die beklemmende sfeer.

Hoewel het decor een kille, grauwe Russische stad suggereert, vonden de opnames gewoon plaats in Los Angeles.

De clip werd integraal in zwart-wit gedraaid en trekt voluit de kaart van extreme slow motion.

Terwijl Jackson in een lange, donkere jas door de straten zwerft, passeren verschillende eenzame zielen in alledaagse taferelen de revue, zoals een man die naar duiven tuurt of een tiener die in zijn eentje staat te basketballen.

Naar het einde toe barst er een kletterende regenbui los.

Zowel de neervallende druppels als de reacties van de voorbijgangers worden sterk vertraagd weergegeven, wat de melancholie en het gevoel van afzondering nog tastbaarder maakt.

Precies dertig jaar geleden stond Tina Turner voor de derde en laatste avond op het podium van de Amsterdam ArenA, die tegenwoordig de Johan Cruijff ArenA heet.

Op 6, 7 en 8 september 1996 schreef ze geschiedenis als de allereerste grote internationale artiest die optrad in het destijds gloednieuwe stadion.

De concerten vormden een spectaculair onderdeel van haar groots opgezette Wildest Dreams Tour en trokken in totaal tussen de 150.000 en 155.000 dolenthousiaste bezoekers naar Amsterdam.

In Amsterdam verzorgde de destijds nog relatief onbekende Ierse singer-songwriter Brian Kennedy het voorprogramma.

Recensenten merkten destijds op dat het publiek in de gigantische ArenA nog niet echt warm liep voor zijn intieme liedjes.

Toch brak hij datzelfde jaar wereldwijd door dankzij zijn samenwerkingen met Van Morrison, waarna later ook nog zijn deelname aan het Eurovisiesongfestival volgde.

Brian Kennedy was destijds de vaste support-act voor het overgrote deel van haar Europese concerten tijdens deze Wildest Dreams Tour.

Terwijl Nederland massaal uitrukte naar de Amsterdamse voetbaltempel, pakte haar team het in België helemaal anders aan. In plaats van in een groot stadion te staan, koos men voor een ongekende concertreeks in Flanders Expo in Gent.

Tina Turner kroonde zich destijds tot de absolute koningin van onze stad en trad in 1996 maar liefst elf keer op in de Gentse hallen.

Geen enkele andere artiest had ooit zo’n lange reeks opeenvolgende stadion- of arenaconcerten in België neergezet.

In Gent werd het voorprogramma grotendeels verzorgd door de bekende Belgische R&B- en bluesformatie Blue Blot.

De immens populaire band mocht tijdens acht van haar twaalf Belgische concerten de zaal opwarmen.

Tijdens de overige vier concerten in Gent nam Brian Kennedy het voorprogramma voor zijn rekening.

Hij nam daar de datums over waarop Blue Blot niet kon spelen, waarna hij ook direct met Tina Turner meereisde naar de Amsterdam ArenA.

Ook op televisie bleef het spektakel niet onopgemerkt.

Terwijl betaalzender FilmNet op zondag 8 september het complete slotconcert rechtstreeks vanuit de ArenA in heel Europa uitzond, koos omroep Veronica voor een andere aanpak.

Zij zonden op zaterdagavond 7 september, de dag van het tweede optreden, al een speciale Wildest Dreams-documentaire rondom Tina Turner uit als ultieme opwarmer voor het concertgeweld in de hoofdstad.

De beelden van het Amsterdamse optreden vonden al snel hun weg naar een wereldwijd publiek.

Onder de titel Live in Amsterdam verscheen de registratie later op televisie, VHS en dvd, waarna het een enorm internationaal succes werd.

De release bereikte in talloze landen de gouden en platina status binnen de categorie voor muziek-dvd’s en voerde in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk wekenlang de hitlijsten voor video-releases aan. Over de hele wereld, van Europa en Amerika tot Azië en Australië, zagen minstens 33 verschillende varianten het licht op VHS, Laserdisc, cd en later dvd.

In diverse Europese landen werd de registratie bovendien uitgebracht als een exclusieve, gelimiteerde bonus-cd bij heruitgaven van haar studioalbum Wildest Dreams.

Veronica, week 36 van 1996