Tag: december 1934

Kerst, stille nacht, heilige nacht (december 1934)

De tekst was door hulppredikant Joseph Mohr van de St. Nikolaus-kerk al in 1816 geschreven, maar op kerstavond 1818 vroeg Mohr aan Gruber om een melodie en een gitaarbegeleiding te maken bij de tekst.

Waarom specifiek om een gitaarbegeleiding werd gevraagd is tot op de dag van vandaag onduidelijk.

De meest gebruikte verklaring was dat het orgel van de kerk kapot was, volgens een populaire versie doordat muizen van de balg hadden gegeten.

Maar misschien wilde Mohr gewoon een andere klinkend lied.

In het Nederlands taalgebied zijn er meerdere versies van het lied die gezongen worden.

Daarbij is de katholieke versie de getrouwste vertaling van de Duitse originele tekst.

De protestantse versie vertaalt door Johannes Yserinkhuysen (1858-1935) is echter geheel anders.

Vaak wordt gezegd dat de protestanten de originele tekst (met termen als “hoogheilige paar”, “eng’len”) “te katholiek” vonden, en daarom een eigen versie schreven. (diverse bronnen en Wikipedia)

90 jaar geleden, Brigitte Helm is duidelijk al klaar met haar eigen kerstgebak (24 december 1934)

De Duitse actrice Brigitte Helm, geboren als Brigitte Eva Gisela Schittenhelm, in Berlijn, op 17 maart 1906 en studeerde aan de UFA-filmschool in Berlijn, waar ze werd ontdekt door de regisseur Fritz Lang.

Haar debuut en meteen grootste succes was dan ook de hoofdrol in de film Metropolis, van Fritz Lang.

Ze speelde zowel Maria, de arbeidersleidster, als de Maschinenmensch, een robot die Maria imiteert.

Na Metropolis speelde ze in diverse films, waaronder Die Nibelungen (1924), At the Edge of the World (1927) en L’Argent (1928).

Ze maakte de overstap naar de geluidsfilm en bleef acteren tot 1935.

In totaal speelde ze in zo’n 35 films.

Enkele noemenswaardige films zijn: Gloria (1931), The Blue Danube (1932), Gold (1934, opnieuw met Fritz Lang).

In 1935 trouwde ze met de industriële Hugo Kunheim.

Ze kregen vier kinderen en Brigitte Helm beëindigde haar acteercarrière om zich op haar gezin te richten, zoals het toen hoorde.

Brigitte Helm overleed op 90-jarige leeftijd in Ascona, Zwitserland.

Deze week, 90 jaar geleden, voorstelling maquette van de boekentoren in Gent.

Henry Van de Velde doceerde van 1926 tot 1936 Bouwkunst en Toegepaste Kunsten aan de Gentse Universiteit.

In 1933 (hij was toen zeventig) werd hem gevraagd een nieuwe universitaire bibliotheek te ontwerpen.

In dezelfde opdracht zaten ook de nieuwe gebouwen voor de instituten van Kunstgeschiedenis, Dierkunde en Farmacie.

De bouwplaats was het voormalige De Vreesebeluik of de Cité Ouvrière op de Blandijnberg, het hoogste punt van de stad.

Van de Velde opteerde voor een toren als baken van de wetenschap; een vierde toren die zich kon meten met de drie torens waar Gent om bekendstaat: die van de Sint-Niklaaskerk, de Sint-Baafskathedraal en het Belfort.

Het ontwerp was omstreden en er kwam zelfs een alternatief plan met een langwerpig gebouw van de tekentafel van architect Armand Cerulus, maar Van de Veldes ontwerp haalde het uiteindelijk toch.

In 1935 waren de definitieve plannen klaar.

Het werd een toren van 64 meter hoog, met 20 verdiepingen, 4 kelderverdiepingen en een belvedère als uitkijkplatform.

Als symbool voor de moderniteit koos Van de Velde een constructie uit beton, waarvan de sokkel bekleed is met arduin.

Gisteren nog vandaag

Het grondplan kreeg de vorm van een Grieks kruis, om de verbinding tussen hemel en aarde en de vermenging van tijd en ruimte te symboliseren.

De bouwwerken startten in 1936 en in 1939 waren de ruwbouw en een deel van de afwerking klaar.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de toren ingenomen door de Duitsers als uitkijkpost.

Toen ze de oorlog dreigden te verliezen, bliezen ze het schutgeweer op dat op het dak stond.

Hierdoor bleef het dak, maar ook de vloer eronder lang beschadigd.

Het aanpalende gebouw voor het Hoger Instituut voor Kunstgeschiedenis en Oudheidkunde werd afgewerkt, maar de afdelingen voor Dierkunde en Farmacie kwamen er niet.

In de jaren 1950 werden op die plaats de nieuwe gebouwen voor de Faculteit voor Letteren en Wijsbegeerte opgetrokken door Eugène Delatte, maar in een andere stijl en met andere materialen dan Van de Velde voorzien had.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Van de Velde beschuldigd van collaboratie.

Tot een proces kwam het nooit, maar Van de Velde ging wel in vrijwillige ballingschap; hij trok zich terug in het Zwitserse Oberägeri, waar hij zijn memoires schreef, die in 1962 postuum zouden verschijnen onder de titel Die Geschichte meines Lebens.

Van de Velde overleed in 1957 op 94-jarige leeftijd te Zürich en werd begraven in Tervuren, bij Brussel.

Op 16 september 2005 besliste de Raad van Bestuur van de Universiteit Gent om 30 miljoen euro te investeren in de restauratie van de Boekentoren.

De vijf ontwerpteams, aan wie de Universiteit vroeg om hun ruimtelijke visie uit te werken, bestond uit drie Belgische en twee internationale teams.

De keuze viel op het Gentse architectenbureau Robbrecht en Daem dat zich laat omringen door een multidisciplinair ontwerpteam.

Op 1 maart 2012 vingen de werken aan met het bouwen van een spectaculair ondergronds depot in de binnentuin.

Het zal drie verdiepingen tellen en 45 km materiaal kunnen herbergen dat in de beste klimatologische omstandigheden bewaard zal worden.

Vandaag is het gebouw al van 2022 terug toegankelijk en in gebruik (Diverse bronnen, De Stad, 28 december 1934, Jill Dhondt, RUG, Wikipedia en Duo Nous (Violiste Christy Collet en celliste Liesbet Engelen)

Gisteren nog vandaag

Vandaag, 90 jaar geleden, de vliegtuigramp met de Uiver en daarmee een van de eerste grote vliegtuigrampen in de geschiedenis van de Nederlandse luchtvaart (20 december 1934)

De Uiver, een Douglas DC-2 vliegtuig van de KLM, was op weg van Amsterdam naar Batavia (het huidige Jakarta) voor een speciale Kerstvlucht.

Aan boord waren 350 kilogram post, drie passagiers en vier bemanningsleden.

Van de 350 kg post aan boord, is 145 kg verbrand.

De rest is later alsnog bezorgd, vaak met zichtbare sporen van het ongeluk. Deze poststukken zijn nu zeer gewild bij verzamelaars.

Na een tussenstop in Caïro, vloog de Uiver richting Bagdad.

Door hevig noodweer en slecht zicht, verongelukte het toestel in de Syrische woestijn bij Rutbah Wells (Irak).

Helaas kwamen toen alle zeven inzittenden om het leven:

Gezagvoerder Koene Dirk Parmentier (Parmentier was een nationale held in Nederland omdat hij een jaar eerder in 1933 de race Londen-Melbourne gewonnen had met de Uiver)

Copiloot Jan J. Moll

Marconist Cornelis van Brugge

Boordwerktuigkundige Bouwe Prins

En drie passagiers, namelijk H. van der Hoop, Frits Sollewijn Gelpke en Hans van Eek.

De precieze toedracht van het ongeluk is nooit volledig opgehelderd. Men vermoedt dat een combinatie van factoren een rol speelde:

Er was sprake van zware regenval, storm en onweer in het gebied, daardoor was het zicht zeer beperkt.

Mogelijk had de bemanning moeite om de juiste koers te bepalen in de storm en sommige theorieën suggereren dat er ook een technisch probleem met het vliegtuig was.

In Rutbah Wells is een monument opgericht ter nagedachtenis aan de slachtoffers (De Stad van 4 januari 1935, diverse bronnen en Wikipedia)

Kan een afbeelding zijn van 5 mensen, helikopter en tekst

90 jaar geleden, de film The Invisible Man te zien in de Vlaamse bioscoop (De Stad december 1934).

De regie was in handen van de Britse regisseur James Whale, die we ook kennen van de films “Frankenstein” (1931) en “Bride of Frankenstein” (1935).

De film wordt beschouwd als een mijlpaal in het gebruik van special effects (die voor die tijd revolutionair waren), de spannende sfeer en het sterke acteerwerk van de hoofdrolspelers.

De hoofdrollen waren voor Claude Rains als Dr. Jack Griffin / The Invisible Man.

Dit was trouwens zijn eerste grote filmrol in Hollywood, en hij werd vooral bekend om zijn stem, aangezien zijn gezicht pas aan het einde van de film te zien is en Gloria Stuart als Flora Cranley, de verloofde van Dr. Kemp.

Stuart beleefde later een comeback in de film “Titanic” (1997) en haar laatste rol speelde ze in 2004, in de film Land of Plenty.

Ze overleed in 2010 op 100-jarige leeftijd aan de gevolgen van longkanker.

De film werd geprezen om zijn special effects (die voor die tijd revolutionair waren), de spannende sfeer en het sterke acteerwerk van Rains en mag dan ook gezien worden als een klassieker.

De film is gebaseerd op de sciencefictionroman van H.G. Wells uit 1897, en het thema van onzichtbaarheid is sindsdien talloze keren gebruikt in films, zoals onder meer:

The Invisible Man Returns” (1940), “The Invisible Woman” (1940) en “Abbott and Costello Meet the Invisible Man” (1951).

Er zijn ook remakes en films die losjes gebaseerd zijn op het originele verhaal, zoals “Hollow Man” (2000) met Kevin Bacon en “The Invisible Man” (2020) met Elisabeth Moss.

Deze laatste film geeft een moderne draai aan het concept en focust op thema’s als huiselijk geweld en gaslighting.