Deze week, 90 jaar geleden, de Franse film Sapho te zien in de Vlaamse bioscoop.

Sapho uit 1934 werd geregisseerd door Léonce Perret en de hoofdrollen werden gespeeld door Mary Marquet als Fanny Legrand (Sapho), Jean-Max als Jean Gaussin en Marcelle Praince als Divonne.

Het verhaal is gebaseerd op de roman Sapho van Alphonse Daudet uit 1884 en gaat over Fanny Legrand, een courtisane die bekend staat onder de naam Sapho.

Ze wordt verliefd op de jonge Jean Gaussin, maar hun relatie wordt geteisterd door Sapho’s verleden en de sociale conventies van die tijd.

Uiteindelijk offert Sapho haar eigen geluk op om Jean een kans te geven op een betere toekomst.

Sommige critici prezen het acteerwerk van Mary Marquet, anderen vonden de film te melodramatisch en gedateerd.

Het verhaal van Sapho is meerdere keren verfilmd en dit zowel in Frankrijk als in de Verenigde Staten.

De bekendste versie is wellicht de Amerikaanse stomme film uit 1917 met Pauline Frederick in de hoofdrol (De Stad 25 januari 1935, diverse bronnen en Wikipedia)

De actrice Gaby Morlay (foto januari 1935).

Gaby Morlay werd geboren als Blanche Pauline Fumoleau op 8 juni 1893 in Angers, Maine-et-Loire, Frankrijk.

Haar vader was Adolphe Jean Fumoleau, een zeeman en handelaar, en haar moeder was Marie Pauline Boursereau.

Ze bracht haar jeugdjaren door in Angers en later in Parijs.

Haar ouders overleden toen ze nog jong was; haar moeder in 1903, haar vader in 1907.

Ze had twee zussen, Léonie en Georgette.

Na de dood van haar ouders verhuisde ze naar Parijs en volgde ze zang- en acteerlessen.

Ze begon haar carrière als danseres en trad op in revues in Parijs en ze werd ontdekt door een filmregisseur die haar zag optreden en haar een rol aanbood in een stomme film.

Ze debuteerde in 1914 in de stomme film Les Frères ennemis.

Ze speelde in meer dan 20 stomme films in de jaren 1910.

Ze maakte met succes de overstap naar geluidsfilms in de jaren 1930 en werd een van de populairste Franse actrices van die tijd.

Haar grootste successen waren onder meer:

Le Scandale (1934)

Les Perles de la Couronne (1937)

Entente cordiale (1939)

Le Voile bleu (1942)

Gigi (1949)

Le Plaisir (1952)

Papa, maman, la bonne et moi… (1954)

Naast haar filmcarrière was ze ook een succesvolle theateractrice.

Ze was twee keer getrouwd:

Eerste huwelijk: met acteur Max Maxudian van 1917 tot 1927 (scheiding).

Ze kregen samen een zoon, Claude.

Tweede huwelijk: met graaf Max de Zogheb in 1939, maar dit huwelijk was naar verluidt een verstandshuwelijk om politieke redenen en ze scheidden kort daarna, maar het huwelijk werd pas in 1949 ontbonden.

Ze stond bekend om haar elegante verschijning, charme en komisch talent.

Ze werd beschouwd als een van de grootste Franse actrices van haar generatie.

Ze was een icoon van de Franse cinema in de jaren 1930 en 1940.

Ze was bevriend met vele beroemdheden, waaronder Sacha Guitry, die verschillende films speciaal voor haar schreef.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog onderhield ze een lange relatie met een Duitsgezinde minister van de Vichy-regering, wat haar na de oorlog in opspraak bracht, maar haar carrière niet schaadde.

Gaby Morlay overleed door kanker op 4 juli 1964 in Nice, Frankrijk, op 71-jarige leeftijd.

Het is vandaag ook al 78 jaar geleden dat de Vlaamse schrijver Felix Timmermans is overleden.

Hij was een van Vlaanderens meest vertaalde en productieve auteurs.

Hij schreef ook onder het pseudoniem Polleke van Mher en een enkele keer als Stelijn Koldijs.

Polleke van Mher was afgeleid van zijn voornaam (Leopoldus) en Mher was een afkorting van de naam van zijn vader (Gommaire).

Hij was autodidact en schreef toneelstukken, romans met een historisch karakter, novellen, religieus getinte werken en gedichten.

Naast schrijver was Timmermans ook schilder en tekenaar.

Hij illustreerde zijn eigen boeken alsook sommige boeken van zijn collega en vriend Ernest Claes.

Hij was ook zelf de boekbandontwerper van de meeste van zijn boeken.

Hij werd drie keer genomineerd voor een Nobelprijs.

Op 12 oktober 1912 trouwde hij met Marieke Janssens.

Ze hadden drie dochters: Cecilia, ook bekend als Lia (1920), Clara (1922) en Tonet (1926) en een zoon Gommaar (1930).

Deze kinderen werden ook actief in de kunstwereld.

Ze illustreerden onder andere werken van hun vader en schreven diverse biografieën over hem.

Vlak voor de Eerste Wereldoorlog schreef hij zijn bekendste werk, Pallieter, dat in 1916 werd uitgegeven.

Het wordt door velen als zijn meesterwerk gezien.

In 1921 werd het in het Duits vertaald en uitgegeven.

In de jaren 1930 schreef de Italiaans-Oostenrijkse componist Carlo Ferdinando Scholta op basis van het boek een operapartituur, getiteld ‘Pallieter’.

Het boek Pallieter werd in 2016, 100 jaar na de originele uitgave, opnieuw uitgegeven.

Felix Timmermans was een activist.

Na de Eerste Wereldoorlog vluchtte hij naar Nederland om een veroordeling te ontlopen.

Hij keerde begin 1920 ongehinderd terug

In 1922 kreeg hij de Staatsprijs voor Literatuur.

In 1936 werd zijn vijftigste verjaardag zowel in Vlaanderen, Nederland als Duitsland met veel aandacht gevierd.

Tijdens de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog was Timmermans redacteur van het Vlaams-nationalistische Volk.

In 1942 ontving hij in Antwerpen van de Hamburgse universiteit de Rembrandtprijs.

Als Vlaams-nationalist en in Duitsland bekende schrijver was hij een graag geziene figuur bij Duitse officieren tijdens de Duitse bezetting.

Na de bevrijding van Lier op 4 september 1944 werd hij beschuldigd van culturele collaboratie en werd bijgevolg onder huisarrest geplaatst.

De aanklacht werd geseponeerd op 22 december 1946.

De reacties hierop uit de literaire wereld waren uiteenlopend.

Als luidste klonk de stem van Toussaint van Boelaere.

De criticus, die aanvankelijk een grote fan was van Timmermans, viel hem af omwille van zijn verdenking van culturele collaboratie.

Op 6 augustus 1944 werd Timmermans getroffen door een hartinfarct.

Hij stierf in Lier op 24 januari 1947.

De begrafenisdienst vond plaats in de Sint-Gummaruskerk, waar hij ook was gedoopt.

Timmermans werd begraven op het kerkhof Kloosterheide te Lier.

Als aanwezigen op zijn begrafenis vermelden kranten onder andere Lode Baekelmans, Gerard Walschap, Maurice Gilliams, Antoon Thiry, Lode Monteyne en Willem Elsschot.

Stijn Streuvels, genoemd als een “intieme vriend” van Timmermans, werd ook verwacht, maar werd thuis gehouden door een zware verkoudheid.

Op 8 november 1997 had in Lier de wereldpremière plaats van “Pallieter” de musical, geschreven door Willy Van Couwenberghe.

In 1998 kreeg deze musical de cultuurprijs van de Stad Lier uit handen van minister Marleen Vanderpoorten.

In 1997, bij de herdenking van de 50e verjaardag van het overlijden van Felix Timmermans, werd in Lier een bronzen buste onthuld (beeldhouwster Anne-Marie Volders) op het Felix Timmermansplein.

In 2014 werd hij ook officieel ereburger van zijn thuisstad Lier.(Diverse bronnen, Wikipedia en De Post 24 december 1971)

65 jaar geleden, Angie Dickinson met haar eerste rol in de film Rio Bravo en toen te zien in de Vlaamse bioscoop.

Dickinson was van 1952 tot 1960 getrouwd met Gene Dickinson.

Ze had een goede relatie met Frank Sinatra, die ze vaak “de belangrijkste man in haar leven” noemde.

Ze bleven goede vrienden tot aan zijn dood in 1998.

Van 1965 tot 1980 was Dickinson getrouwd met Burt Bacharach.

Samen kregen ze in 1966 een dochter (Lea Nikki Bacharach).

Ze werd drie maanden te vroeg geboren, wat leidde tot chronische gezondheidsproblemen.

Ook bleek ze het syndroom van Asperger te hebben. Dickinson sloeg veel rollen af om meer tijd met haar dochter door te kunnen brengen.

Uiteindelijk besloot ze haar onder te brengen in het Wilson Center.

Op 4 januari 2007 pleegde haar dochter zelfmoord in haar appartement in Los Angeles.